شمس الدين حافظ
107
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
23 - « تاج خورشيد » آن شبِ قدرى كه گويند اهلِ خلوت امشب است * يا رَب اين تأثيرِ دولت در كدامين كوكب است تا به گيسوىِ تو دست ناسزايان كم رسد * هر دلى در حلقهاى در ذكر يا رب يا رب است كُشتهء چاه زنخدان توأم كز هر طرف * صدهزارش گردنِ جان زير طوق غبغب است شهسوارِ من كه مَه آيينهدارِ روى اوست * تاجِ خورشيدِ بلندش خاكِ نعلِ مَرْكَب است تابِ خَوى بر عارضش بين كافتابِ گرمرو * در هواىِ آن عرق تا هست هر روزش تب است من نخواهم كرد تركِ لعل يار و جامِ مى * زاهدان معذور داريدم كه اينم مذهب است اندر آن موكب كه بر پشتِ صبا بندند زين * با سليمان چون برانم من كه مورم مركب است آنكه ناوَك بر دلِ من زيرِ چشمى مىزند * قوتِ جانِ حافظش در خندهء زيرِ لب است آبِ حيوانش ز منقارِ بلاغت مىچكد * زاغِ كِلكِ من بناميزد چه عالىمَشرب است * توضيحات : يا رب ( اى خدا - عجبا ) كوكب ( ستاره ) تا ( حرف ربط تعليل ) گيسو ( موى بلند ) يا رب يا رب ( مراد ، دعا مىباشد ) طوق غبغب ( گوشت زير گلو و چانه ) خوى ( عرق ) هر روزش تب ( مراد از دوام و ثابت بودن رنج ) زاهدان ( مناداست ) آب حيوان ( آبحيات ) كلك ( قلم ) ناوك ( تيز ، نوكتيز ) قوت جان ( خوراك روح ) خندهء زير لبت ( تبسم ) شب قدر ( شب برات يا شب وصال ) كم رسد ( هرگز نرسد - قيد نفى مطلق ) عارض ( چهره ) پشت صبا ( عقب باد شرق - استعاره از مركب حضرت سليمان كه باد بوده است ) بناميزد ( اصوات است - چشم بد دور ) معنى بيت ( 1 ) ( آن شب قدرى كه اهل خلوت آن را شب وصل مىدانند امشب است ، عجبا اين تأثير دولت منسوب به كدام كوكب است ) معنى بيت ( 2 ) ( تا زلف تو به دست اغيار هرگز نيفتد ، دلهاى عاشقان از هر شكن گيسويت اين دعا را پيوسته بر زبان مىآورند كه پروردگارا ، پروردگارا از دستدرازى ناسزايان نگاهدارش ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - كاش نگارنده شما را از نزديك مىديد ، زيرا حافظ چقدر از انديشه ، خلاقيت ، مهربانى ، محبت و ابتكار شما سخن مىگويد ، بهطورىكه در بيت چهارم به شما چنين لقب مىدهد و مىگويد : ( يار من كه سوار برگزيدهء مركب سخن و ناز مىباشد و ماه تابان منصب آيينهدارى در خدمت اوست ، تاج زرينمهر با همه بلندى مقام غبار نعل اسب وى به شمار مىآيد ) مرحبا بر شما كه چنين محاسنى دارى پس انسانى موفق ، بااراده ، صميمى و مهربان هستى اما متأسفانه اين زيباييها به علاوهء زيبايى جمال موجب غرور شما شده است درحالىكه شاخ درخت هرچه پربارتر شود ، افتادهتر مىباشد . 2 - بسيار فال خوبى است ، ستاره سعد در برج ثور ( ارديبهشت ) قرار دارد و به مرادت حتما مىرسى و جاى نگرانى نيست . 3 - بر اعصاب خود مسلط شويد ؛ توكل بر خدا كنيد و براى در امان ماندن از چشم زخم تسبيح حضرت زهرا ( س ) را بخوانيد . 4 - آينده در دستان تواناى شماست و موفقيت در چند قدمى به شما چشمك مىزند ، موفق باشيد . 5 - مسافرت را توصيه نمىكنم ولى خريد بسيار بجاست ، اما فروش فعلا زود است ، ازدواج حتمى است و طلاق مطلقا انجام نمىگيرد ، بيمار شفا مىيابد ، پولى به دست مىآوريد و مقامى را كسب مىكنيد . 6 - از افراد سيگارى ، افيونى - مشروبى جدا برحذر باشيد كه يكى از آنها قصد فريب شما را دارد ولى خدا با شماست و از او كارى ساخته نيست چون اتكاى به نفس شما زياد است ولى سعى كنيد ريسك كمتر كنيد . 7 - بازنده فكر مىكند كه براى بازنده شدن و برنده شدن قوانينى وجود دارد ، اما برنده : مىداند كه هر قاعدهاى در هر كتابى را ، مىتوان ناديده تصور كرد به غير از يكى و آن ( همانكه هستى و مىخواستى باشى ) و تنها برگ برنده در دنيا همين است .